Kunst en expressie als hefboom voor EDO

EDO kan op veel manieren worden aangepakt. De expressieve werkvormen vormen een aanvulling op de bestaande aanpak van Djapo. We leggen graag uit wat de meerwaarde van theater, kunst en expressie vormt.

• Expressie als strategie voor sociale verandering. Theater nodigt leerlingen uit om verder te kijken dan de geijkte kaders en hun eigen positie in de samenleving te bevragen. Het spreekt hoofd, lichaam en hart tegelijk aan, waardoor een thema een diepere indruk achterlaat dan een klassiek klasgesprek.
• Creatieve capaciteiten versterken. Expressie versterkt de creatieve capaciteiten en empathie van kinderen en jongeren. Wie zich inleeft in een personage, oefent hoe het voelt om in een andere huid te kruipen.
• Een veilig en open klasklimaat. Theater creëert een fictieve afstand. Via een personage durven leerlingen soms dingen zeggen of verkennen die ze via zichzelf niet durven. Let wel op: een basisveiligheid in de klas is nodig voor je met expressieve werkvormen aan de slag gaat.
• Verschillende leerstijlen aanspreken. Niet elke leerling communiceert het makkelijkst via taal. Door op een laagdrempelige manier te bewegen, tekenen of spelen krijgen ook stillere of onzekere leerlingen een stem.
• Een instrument om een onderwerp te onderzoeken. Theater maakt machtsrelaties en dynamieken zichtbaar en bespreekbaar. Kunst doorbreekt daarbij de cultuur van het correcte antwoord, wat goed past bij maatschappelijke thema's die vaak geen eenduidige oplossing hebben.

We leerden ook heel wat tips en tricks uit de samenwerking met PETA en uit onze eigen ervaring met de werkvormen in de klas:

• Wees een creatieve bemiddelaar. Je moet geen professioneel theatermaker zijn, maar doe zelf mee met voldoende overgave. Leerlingen voelen het wanneer een begeleider zich afzijdig houdt.
• Bouw op met structuur. Begin niet met de meest confronterende werkvorm. Kleine, toegankelijke stappen en transparantie over het verloop geven leerlingen rust, zeker in het buitengewoon onderwijs.
• Inhoud doet ertoe. Expressieve werkvormen zijn geen loutere afwisseling. Ken het onderwerp goed, zodat je kan inspelen op mythes of misconcepties die naar boven komen.
• Werk via meerdere ingangen en doelgericht. Combineer bewegen, schrijven, tekenen en spelen rond hetzelfde thema, met steeds een helder einddoel voor ogen.
• Werk in meerdere lagen. Vertrek vanuit de persoonlijke ervaring van leerlingen, trek dit open naar hun omgeving, en verbreed daarna naar de maatschappij.

Wil je aan de slag met expressie in je lessen rond een maatschappelijke uitdaging? Ontdek acht expressieve werkvormen en ga zelf aan het proberen.

• Beeldenstorm
• Boek nu je ideeën
• Een andere wereld
• Goudmijn
• Het stormt
• Ik zit in de tekening
• Tableaux vivants
• Tekendictee