Kennis die ertoe doet
Onze visie op het belang van kennis sluit aan bij het werk van onderwijspsycholoog David Perkins. In zijn artikel "Lifeworthy Learning" (Educational Leadership, 2016) maakt hij een onderscheid tussen ‘lifeready learning’ - domeinspecifiek leren en kennis - en ‘lifeworthy learning’ – leren wat ‘levenswaardig’ is of beter wat ertoe zal doen.
- ‘Lifeworthy learning’ gaat over kennis en inzicht die er werkelijk toe doen in het leven van een lerende — nu én in de toekomst. Het gaat om leerstof die je niet enkel voor een examen leert, maar die je levenslang gebruikt om de wereld te begrijpen en te handelen.
- ‘Lifeready learning’ gaat over kennis die je bezit en die je op een welbepaald moment kan ophalen om een probleem op te lossen.
Perkins formuleert twee vragen die je bij een kenniselement kunt stellen. Is dit de moeite waard om te leren, omdat het er echt toe zal doen in iemands leven (lifeworthy)? En kan de lerende deze kennis ook daadwerkelijk gebruiken op het moment dat ze nodig is, om te begrijpen, te beslissen of te handelen (lifeready)? De sleutelvraag die we ons bijgevolg kunnen stellen, luidt:
Is wat leerlingen op school leren waarschijnlijk van belang voor het leven dat ze waarschijnlijk zullen leiden?
Tal van onderwerpen die onder de noemer van maatschappelijke vraagstukken vallen, maken nu al deel uit van de leefwereld van kinderen en jongeren, houden hen nu al bezig. Denk bijvoorbeeld aan ‘klimaatverandering’, een mondiale uitdaging waar we ons middenin bevinden. We betreuren dat de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering niet in de minimumdoelen aan bod komen.
Djapo sluit hierbij aan door te stellen dat actuele maatschappelijke vraagstukken rijke leercontexten vormen die voor leerlingen nu én later relevant zijn en hen doen nadenken over een duurzame, solidaire en rechtvaardige samenleving waarin ze willen leven.
Djapo gaat nog een stap verder en stimuleert leerlingen om actiecompetent te worden d.w.z. dat ze kennis hebben van de handelingsmogelijkheden, vertrouwen hebben in hun eigen invloed en bereid zijn tot actie. (Sass, 2022)