Mag AI voor jou denken? Gespreksstof voor in de klas

Uit een recente bevraging waarover De Morgen berichtte, blijkt dat vier op de vijf scholen nog geen beleid rond AI hebben. Bijna de helft van de leerkrachten vreest bovendien dat AI leerlingen passiever maakt. De minister waarschuwt dat we dezelfde fout dreigen te maken als destijds bij sociale media. Alleen gaat AI volgens haar nog een stap verder, omdat leerlingen het denkwerk zelf kunnen uitbesteden.

Bij Djapo zetten we in op kritisch denken, verbanden zien en bewuste keuzes maken. AI zet die missie op scherp, want een taalmodel dat in enkele seconden een tekst schrijft of een oefening oplost, stelt kinderen en jongeren voor een keuze: wat neem je zelf in handen, en wat laat je over aan de technologie?

We willen leerlingen niet vertellen wat ze over AI moeten denken, maar hen net helpen om er zelf kritisch over na te denken, in gesprek met elkaar. Daarvoor ontwikkelden we twee gratis lessen voor het secundair onderwijs met werkvormen waarmee leerlingen samen een standpunt vormen, onderbouwen en durven bijstellen.

• Wanneer mag AI voor mij denken? (eerste en tweede graad). Leerlingen verkennen het verschil tussen AI als hulpmiddel en AI die de taak overneemt. Aan de hand van herkenbare situaties, zoals huiswerk maken met een taalmodel, onderzoeken ze waar voor hen de grens ligt.
• Gebouwd door wie, voor wie? (tweede en derde graad). AI is niet neutraal. Leerlingen evalueren enkele casussen rond AI-systemen op waarden zoals autonomie, transparantie en rechtvaardigheid. Ze staan stil bij wat zij zelf willen blijven beslissen en wat ze bereid zijn om aan een algoritme over te laten. 

Ook voor onze eigen werking maakten we bewuste keuzes. In ons AI-manifest legden we acht principes vast die ons houvast geven bij hoe we met AI omgaan. We laten ons daarbij leiden door wat pedagogisch wenselijk is, niet alleen door wat technologisch kan.

Nog dit: gebruik je zelf AI bij je lesvoorbereiding? In AI in je lesvoorbereiding: bewust en kritisch lees je hoe je een taalmodel doordacht inzet, met ons lesmateriaal als stevige basis.