De duurzame groei van een Kinderrechtenschool

“In onze school zijn er verschillende werkgroepen actief", vertelt directeur Elke Moeskops. "Leerkrachten kunnen zich vrijwillig opgeven, afhankelijk van hun interesse of talent. Melden er zich verschillende mensen aan rond een bepaald thema? Dan weten we dat het draagvlak groot is en dat we impact kunnen maken."

Dat was ook het geval toen de school in het traject Kinderrechtenscholen stapte. "We startten met een kerngroep die bestond uit de leerkracht zedenleer, de zorgcoördinator, de juf kleuterturnen, kleuterjuf Zoé en ikzelf", vertelt Elke. "Samen met Djapo-begeleider Kristien zetten we de lijnen uit, werkten we aan concrete acties en brachten die vervolgens naar het hele team."

De kerngroep kwam elke twee à drie maanden samen met Kristien. "Wij zorgden voor éclairs en koffie. En Kristien voor de rest", lacht Zoé, kleuterleerkracht. "Met grote papieren, concrete materialen en inspirerende voorbeelden introduceerde ze werkvormen rond creatief denken, systeemdenken en filosoferen. Zo daagde ze ons uit om complexe thema's bespreekbaar te maken in de klas. Op voorhand was ik wat bang dat de begeleiding te theoretisch zou worden en dat ik mijn manier van lesgeven zou moeten opgeven. Maar die angst bleek ongegrond. Kristien pakte het net allemaal heel praktisch en kindgericht aan. Alles wat we tijdens de meetings leerden, konden we ook toepassen in de klas."

"De werkgroep vertrok vanuit de eigen beginsituatie", vult directeur Elke aan. "Rond welke kinderrechten organiseren we al acties? Wat weten collega's en leerlingen over het thema? Waarom vinden we kinderrechten belangrijk? Vanuit die analyse legden we prioriteiten vast en definieerden we waar we als school voor wilden staan. Dat werd de basis voor een actieplan op maat van onze school."

"Het traject heeft heel wat verandering teweeg gebracht", vertelt kleuterleerkracht Zoé. "Bij de kleuters organiseren we bijvoorbeeld geen typische Vader- en Moederdag meer, maar brengen we wel gender en diverse gezinstypes aan bod. Daarbij stellen we stereotype denkpatronen in vraag. Als we het thema 'bouwen' behandelen, focussen we op het recht op wonen. Heeft elk kind een huis? Wat met iemand die in een doos op straat slaapt?"

Directeur Elke: “Bij VSK hebben we een opleiding gevolgd om de leerlingenparticipatie aan te zwengelen. We willen elk kind een stem geven op school, want dat is ook een kinderrecht. Rond lezen hebben we tal van activiteiten uitgewerkt omdat we de literaire armoede willen aanpakken. Er is nu een bolderkar vol boeken om op de speelplaats te lezen en buiten staat ook een leeskast voor ouders. We hebben een Goedmaakhutje opgezet. Daar leren kinderen een ruzie uitpraten.”

In het kader van het Recht op bewegen trok de school de kaart van extra sportkansen. Ze lasten meer turnuren en sportdagen in en organiseerden een urban trail door de school. “Na een evaluatie hebben we beslist om dat structureel in onze werking te verankeren omdat het zo’n succes was!"

In de lagere school werd de verouderde WO-methode vervangen door een nieuwe die meer op kinderrechten en 21-eeuwse vaardigheden inzet. “We zorgen er nu ook voor dat in elk thema een kinderrecht zit. Dat expliciteren we in themabrieven en in onze communicatie naar ouders toe. Het zorgt voor meer bewustwording en meer diepgang.”

Door een traject van langere duur aan te gaan, vergroot de bewustwording bij het schoolteam en de leerlingen. "Het thema is ook in onze schoolcultuur en in onze visie binnengesijpeld", vertelt directeur Elke. "Dat heeft een blijvende impact. Als we nu fruit van de maaltijden over hebben, dan geven we dat fruit aan kinderen die van thuis zelden fruit meekrijgen. Ook kledingophaling, speelgoedverzameling ... Dat zijn allemaal acties waar we vroeger minder snel aan hadden gedacht."

De school heeft nu het label 'Kinderrechtenschool' op zak. Dat werd gevierd met een grote Kind-dag. "We zijn fier op ons label en we willen er ons blijvend voor inzetten", zegt directeur Elke. "Daarom zijn de Kinderrechten volgend schooljaar ook ons jaarthema en zal het schoolfeest volledig in het teken van de Kinderrechten staan. Zo betrekken we de ouders erbij. We hebben nu alle kennis en vaardigheden in handen. Het stopt hier dus niet.”